Artaldea

Burtsan espekulatzen duen bati irakurri nion aspalditxo artaldean bizi garela, alegia, artalde batek jokatzen duen moduan jarduten dugula gure eguneroko bizitzan: 8 bat orduz egiten ditugu lanean gero hilabete hondarrean sos batzuk kobratzeko,  jasotakoaz behar batzuk asetzen ditugu eta beti faltan izaten dugunez etengabe gabiltza gurpil zoro honetan. Oporretako sasoia ere antzerakoa izaten dugu denok, oporretara joateko aukera dugunok epe berdinak aukeratzen ditugu eta sarritan modan dauden lekuetan elkar ikusten dugu, honek gure patrikarako dakarren gain prezioarekin.

Finantzieroki ere artaldean mugitzen garela dio gure espekulatzaileak, produktu finantziero antzerakoetan murgilduta gaudela: Aurrezki planak, jubilazio planak, Inbertsio funtsak, hipoteka maileguak, mailegu pertsonalak,.. 

Proposamen bat egiten digu: pentsa dezagun gure kabuz, zalantzan jarri ditzagun kulturak eta gizarteak ezarritako hainbat dogma, ohitura, eredu. Mugi gaitezen beste norabide batzuetan, jorra ditzagun bide berriak,...

Erraza ez den arren saia gaitezen sormena lagun dugularik harrapatuta gauden zurrunbilotik, eta ahal den neurrian, burua lantzean behin altsatzen, bailara sakonetan bizi garenok bertan dauzkagun mendietara ihes egiten dugunean bezala.

Lagunak

Euskaraz badaude, beste hizkuntza askotan bezala, lagunen gaineko hainbat atsotitz edo esaera zaharrak. Gotzon Garateren Atsotitzetan murgilduz honako batzuk topatu ditut:

• Anaia emana, laguna aukeratua. (Egi handia da hau: lagunak norberak aukeratzen ditu)
• Familikoa baño, obie laguna.(Komentariorik ez)
• Gizon berbaldune (hiztuna) edo kontularixe, bideko lagun ona. (Norberandako txarra ez)
• Lagun ona galtzea biño, ortzak galtzea obe. (Zenbat eta lagunago destistaren faktura garestiago)
• Lagun ona ta andre txarra betiko. (Horrela nola ezkonduko gaituk?)
• Lagun zintzue, benetakue; bat ixen da be, neikue. (Facebookek jai dauka orduan)
• Amar lagun txar baño, bat ona oba.
• Egi(a)zko laguna betiko.  
• Malurusaren (zoritxarrekoaren) kontsolagarri, laguna.(Laguna=kontsoladorea?)
• Lagunen artean atsekabeak erdira(t)u.
• Zauri samina, lagunak egina.
• Zoritxarrean gazteak eta za(ha)rrak lagun.

Hauek topatzen nabilela gaztaroko lagun bat etorri zait burura 25 urte zituela ohean hil zena. Neska laguna izan aurretik sarritan elkarrekin ibiltzen ginen batetik bestera, lantzean behin pala partiduren bat, beste batzutan soziedadean afaritxoa, opor batzutan andaluziara bisitan eta haserre baino gehiago elkarri zikiratuz pasatzen genuen denbora. Ezagutu nuen neskarekiko maitasun egarriak akaso une batez lausotu zituen gure artekoak eta berriro lagunarengana zihoan bidea hartzear nengoela hark alde egin zuen ezer esan barik. Oraindik orain lagun hark utzitako hutsuneak  nire bihotza zirikatzen du tarteka, gogoratzeko inoiz mundu honetan izan zela eta batez ere lagun handia izan nuela.

Besarkada bat bialketan dustat negu heze eta hotz honetatik Juan.

Lopitz zalduna

Lopitz zaldunaren mezularia Arrasateko MCCren laguntzan etorri da bere zaldi zurian. Pagadi, Ares-ti, eta pinudien barrena ibili ondoren agertu da Sailburua. Ba ote dugu bizkarroi hauen beharrik? Erregearen ostean besterik behar al genuen?
Zaldunen joan etorriak g-ares-ti irtetzeaz gain estetika hutsean gelditzen direla deritzot, Alakrana itsasontziaren askapena (Majo ordainduta gero)eta ekonomiaren gorakada herabea haien lorpenak direla sinestaraziko digute.
Politikari eta zaldun grisen aroa datorkigu, intelektualen aroa hil da. Hil da Erregea, Gora Erregea.

Mikelen Sorterriko koblak

Joseba Sarrionandiaren letria eta Jaungoikuak jarrittako musikia

Abesti edarra, paregabia, hezea, lizuna, goxua,...



Ohianeko pagoak blai
aideratuz hiru elai.
Ostadarraren harian dira
hirurak pausatu nahi.

Larrosak dira gorriak
edo bestela xuriak.
Hagitzez dira ederragoak
neskatilaren irriak.

Maldan behera urratsa
betiko bidean latsa.
Hodei ilunak gaua belzten du
udazkena da ez bedatsa.

Usapalak ostantzean
huts bat badut bihotzean.
Zatoz maitea gure etxera
dostatzera arratsean.

Eder basoan haritza
haran aldean garitza.
Fruitu antzera ontzen da hemen
gizasemeen bizitza.

Sagar gorriak dilindan
damea dago ganbaran
maite laztanez hartzeko eta
elkartzeko ohantzean.

Isiltasuna abailtzen da
luma galdu bat bezala
begiak uso, mingaina arana
zure bihotza ene aingura.

Hurrun gauhontzak uluka
zakur deslaiak zaunkata.
Mende oso bat iraganen dut
zure ondoan koblaka.

Txilibri

Gogor jo dau barriro Atxabalta. Herri txikixe bada, beste batzuaz konparatuta behintzet, aspaldion kronika baltzenak bertan idazten die. Orainguen anai batek beste bat akabatu dau gurasuen mutur aurrien. Hau gutxi balitz hiltzailliek urte beteko semie itxi dau aitta barik.

Ze esan leikixe sufriruten dauzen gurasoei? Zer geldittu dan arrebiai? Eta zer anaixe hil dauen gaixuai? Ze izengo da bere bizitzetaz?

Geure egunerokotasuna apurtu dauen lurrikara honek orbain haundixak itxiko dittu epizentrotik zenbat eta hurbillau egon. Holakuetan eta beste batzuetan be bizitzeko arrazoiz hornittuta egotia onena: seme alabak, bikotia,... edo eta bizi irauteko sena.

Besarkada bat familixiai eta gero arte Txilibri.

Mundu ikuskera

Esaten dutenez pertsona bat hiltzen denean berarekin mundu ikuskera bat, berezia eta bakarra dena, desagertu egiten dela. Gizakia gizaki denetik mundu ikuskera guztiak bat egiten duten bizipen-metaketa izan daiteke apika zerua, alegia, zendutako miloika bizi nimiñoren batuketa. Zerua infinitoki hedatzen da horrela, bizipenak berdinak ez direnez beti edukiko dute metatzeko gaitasuna, aurrekoek dakitena (bizi dutena) errepikatzeko arrisku barik miloika esperientzia, gutxi edo asko, gehituko zaizkio unibertsoko masari berau etengabe elikatuz.

Lagun baten aitak atzo hartu zuen zeru edo Unibertsoko Masarako (UMrako) bidea. 80taka urte zituen gizon honen ekarpena beste batzuek egindakoaz osatuko du errealitatearen amaigabeko mosaikoa, beronen zirrikitu ezkutuak agerian utziz.

Bertan bizi garenok berriz gure nagusiek bizitako errealitatea trasmisio bidez jasotzera derrigortuta gaude. Zenbat eta hobeto jaso orduan eta tresna gehiago izango dugu errealitate konplexua ulertu eta ezagutzeko.

Ez dezagun bada itxaron Unibertsoko Masarekin bat egin arte, jaso ditzagun bada gure inguruan ditugun pertsonen bizipen eta pasarteak gureekin bat egin dezaten. AMEN.

Euskal Irrati Telebista

Aspalditxo honetan ez daukat nahikoa denbora telebista ikusteko ez eta irratia entzuteko ere. Lantzean behin teleberriren bat, tarteka marteka Pásaloren bat eta aspaldiko partez Ganbararenbat edo beste.

Telebistarekin umeekin bezala gertatzen dela uste dut, alegia, seme-alabak egunero ikusten dituenak ez da ohartzen, ez bapatean behintzat, hauek aldatzen dutenaz. Ez da gauza bera gertatzen aspaldi ikusi barik ditugunekin: zenbat loditu, burusoildu, liraindu, hazi diren (garen) esaten dugu (dute) haiengatik (gugatik).

Pásalo programa joan zen astean ikusteko aukera izan nuen eta nabarmena zen han zeuden hutsuneak: Gabirel Ezkurdia eta Antonio Álvarez Solís faltan bota nituen segituan. Programari beste kutsu bat igarri nion, ezberdina, arrotza.

Gauza bera gertatu zait gaur Gauetan Euskadi Irratiko gaztelerako katea entzun dudanean: Dani Alvarez faltan botatzeaz gain (Antza ETB2n programa berria ei dauka) aurreko garaiko (PSEren agintaldi aurreko garaiko) solaskideetatik bat bakarrik egin zait ezaguna. Gernikako Estatutua izan da berbagai, hirutik bik Ibarretxeren kontra egin eta Estatutua goraipatu dute.

Agian umeak sarriago ikusi beharko ditut nik ere aldaketak hain bortitz suma ez ditzadan.